Dieta w nowotworach głowy i szyi

Dieta w leczeniu onkologicznym ma istotny wpływ na terapię. Pacjenci leczeni na nowotwory głowy i szyi są szczególną grupą, w związku z lokalizacją choroby i możliwością przyjmowania pokarmu.

Zaleca się, by była to dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczu. Często dieta musi być modyfikowana pod kątem indywidualnych potrzeb pacjenta. Tym bardzie pacjent powinien skorzystać z konsultacji z dietetykiem klinicznym. Przy nowotworach głowy i szyi bardzo szybko dochodzi do spadku masy ciała, co prowadzi do niedożywienia. Dlatego zaleca się by dieta była indywidualnie dobrana dla każdego chorego.

W diecie ważna jest odpowiednia podaż energii i białka. Energię i białko zwiększamy stopniowo. W ciągu dnia zaleca się od 4-ech do 5-ciu posiłków, ale często lepiej tolerowane są posiłki o mniejszych porcjach i spożywane częściej (do 7-8 posiłków).

Źródłem białka są:

  • Mięso (chuda cielęcina, drób bez skóry, królik)
  • Ryby (dorsz, pstrąg, mały karp, lin, okoń, szczupak, flądra, sandacz, mintaj, morszczuk)
  • Jaja – gotowane na twardo, omlet na słodko lub wytrawny, jajecznica na parze lub smażona bez tłuszczu
  • Produkty mleczne, mleko (jeśli jest tolerowane), mleko kokosowe, ryżowe, migdałowe, jogurt naturalny bez cukru, kefiry, jogurty, maślanki – naturalne
  • Produkty pochodzenia roślinnego; nasiona roślin strączkowych, produkty zbożowe, soczewica w postaci past do pieczywa, gulasz pół na pół z mięsem
  • Żelatyna; galaretki na bazie chudego mięsa i lub jaja z dodatkiem warzyw, galaretki owocowe

Źródłem tłuszczu są:

  • oleje roślinne w postaci dodatku do potraw
  • masło

Źródłem węglowodanów są :

  • pieczywo pszenne
  • kasze
  • ryż
  • makarony z mąki pszennej

W trakcie leczenia radioterapią może dojść do podrażnienia błony śluzowej jamy ustnej i przełyku, wówczas konieczna jest modyfikacja diety do diety płynno-papkowatej.

Zalecenia do diety płynnej:

  • Pieczywo pszenne, czerstwe bez skórki w postaci małych kanapek lub rozmoczone w płynach
  • Dodatki do pieczywa: pasty z chudego mięsa lub wędliny, ser twarogowy chudy lub półtłusty, pasty na bazie warzyw
  • Drobne kasze (manna, kukurydziana) dobrze rozgotowane w postaci puddingu
  • Pozostałe kasze w postaci rozgotowanej, przetartej w postaci kleików, można je łączyć z wywarem z warzyw lub chudymi wywarami mięsnymi
  • Sery twarogowe chude i półtłuste, serki homogenizowane, naturalne z dodatkiem mleka (jeśli jest tolerowane), jogurtu lub śmietanki
  • Jaja gotowane na miękko lub twardo jako dodatek do zupy mlecznej lub obiadowej
  • Mięso ugotowane, zmiksowane dodane do zupy
  • Warzywa w postaci przetartej, puree
  • Owoce w postaci przecierów, musów owocowych

Zalecenia do diety papkowatej:

  • Produkty świeże
  • Pieczywo czerstwe bez skórki, rozmoczone, zmiksowane
  • Drobne kasze w postaci kleików, dobrze rozgotowane
  • Sery twarogowe w postaci papki z dodatkiem jogurtu naturalnego lub śmietanki 12 lub 18% lub mleka (jeśli jest tolerowane)
  • Jaja gotowane, żółtko jaja zmiksowane z zupą obiadową, jajecznica, omlety
  • Warzywa i owoce w postaci gotowanej, przetartej, zmiksowanej lub w postaci musów/ przecierów

Do doprawiana potraw można wykorzystać łagodne przyprawy takie jak: sól morska, natka pietruszki, koperek, bazylia, majeranek, ziele angielskie, wanilia. Uważać należy na produkty, które bardzo często uważane są za dietetyczne takie, jak: sucharki, pieczywo chrupkie, wafle ryżowe. Są to produkty, które w trakcie jedzenia będą podrażniały błonę śluzową jamy ustnej i mogą również powodować podrażnienia jamy ustnej. Zalecane są wyłącznie w sytuacji, jeśli nie ma podrażnień w jamie ustnej.

Jak przygotowywać posiłki?

Zalecane jest gotowanie na parze, ponieważ następuje najmniejsza utrata witamin i minerałów. Gotowanie w jak najmniejszej ilości wody. Duszenie, pieczenie w folii lub pergaminie.

UWAGA! należy zwrócić uwagę na temperaturę podawanych posiłków, zalecane są posiłki o temperaturze pokojowej. Posiłki bardzo gorące będą podrażniały błonę śluzową jamy ustnej. Powoduje to, że spożywanie posiłków kojarzy się wyłącznie z bólem i cierpieniem. Ulgę przynosi spożywanie posiłków przez słomkę lub specjalnymi łyżeczkami przeznaczonymi dla niemowląt (specjalne uformowanie łyżeczki sprawia, że pokarm podawany taką łyżeczką trafia już w bliskie okolice przełyku). Przygotowywanie posiłków ułatwi sprzęt taki jak: blender ręczny do miksowania mniejszych porcji i potraw bezpośrednio w garnku lub blender kielichowy.

Opracowała – dr Anna Rogulska, dietetyk kliniczny

 

2074total visits,5visits today